|
|
Nieuwsbrief InZAke Gezond Leven,
februari 2026 |
| 9 februari 2026 |
|
|
|
|
adfdadf |
In deze 15e editie van de VNG-nieuwsbrief InZAke Gezond Leven leest u meer over de ontwikkelingen bij het AZWA en daaraan gerelateerde actualiteiten en activiteiten. |
|
| Laagdrempelige steunpunten in beeld |
Het landelijke en regionale beeld van laagdrempelige steunpunten, zoals zelfregie- en herstelcentra, is geactualiseerd. Het overzicht biedt gemeenten inzicht in de stand van zaken en ontwikkelingen in 2025. |
|
|
|
| Stand van zaken transformatiemiddelen mentale gezondheid |
Alle regio’s hebben tijdig een aanvraag voor transformatiemiddelen ingediend. De aanvragen zijn inmiddels inhoudelijk en financieel goedgekeurd door de zorgverzekeraars. In totaal worden 45 mentale gezondheidsnetwerken ingericht, verspreid over alle regio’s in Nederland. Deze netwerken dragen bij aan betere en meer samenhangende ondersteuning voor mensen met mentale gezondheidsvragen. Aanvragen voor transformatiemiddelen konden worden ingediend tot eind 2025, alle regio’s hebben hier gebruik van gemaakt. |
|
|
|
| GALA-monitor |
Begin januari is door RIVM naar alle contactpersonen van gemeenten een vragenlijst gestuurd die mede gebruikt wordt voor de GALA-monitor. Ook de zorgverzekeraars en GGD-en krijgen een vragenlijst voorgelegd. Naast het verplichtende karakter van de vragenlijst, gekoppeld aan de Brede SPUK, is vooral de informatie vanuit gemeenten essentieel voor de beeldvorming van het verloop van GALA.
Naast de vragenlijsten en literatuurstudie, worden ook nog regionale gesprekken gevoerd en zal er op (voorlopig) 2 april een duidingssessie plaatsvinden met gemeenten, verzekeraars en GGD-en. Mocht u hier interesse in hebben, of anderszins vragen hebben, richt u dan tot het RIVM via moinitorgala@rivm.nl. Oplevering van de rapportage is beoogd voor juni 2026. |
|
| IZA/AZWA-monitoring |
In het bestuurlijk overleg IZA van 28 januari is ingestemd met het voorstel voor de doorontwikkeling van de IZA/AZWA-monitoring. De VNG heeft deelgenomen aan de voorbereidende stuur- en werkgroep. Concreet is afgesproken waar de nieuwe afspraken uit het AZWA een plek krijgen in de bestaande opzet van de monitor én hoe deze wordt aangepast.
Hierbij zijn de belangrijkste aandachtspunten dat de monitoring meer efficiënt en effectief worden ingericht, de transitiedoelen leidend zijn en de informatie op een dusdanige wijze wordt aangeboden dat dit helpend is voor bestuurders om bij te sturen en de regio’s om daadwerkelijk handelingsperspectief te bieden. Dus bijvoorbeeld niet alleen een afvinklijst met afgeronde taken, maar inzicht in wat er gebeurd is, en of en hoe dit heeft bijgedragen aan de beoogde transitie.
Waar mogelijk wordt hier dit jaar binnen de bestaande afspraken al invulling aan gegeven, maar de nieuwe afspraken zullen in principe pas per 2027 ingaan aangezien de huidige monitoring nog loopt. |
|
| Update domeinoverstijgend indiceren |
Vanuit de VNG zijn we met verschillende gemeenten in gesprek over domeinoverstijgend indiceren (DOI). Vanuit het AZWA wordt aan deze ontwikkeling een impuls gegeven door in pilots meer inzicht te krijgen op de impact, leerbijeenkomsten te organiseren en bij gebleken succes toe te werken naar een handreiking. Binnen de pilots kan DOI betrekking hebben op wijkverpleegkundigen en casemanagers dementie met een verpleegkundige achtergrond die indiceren en/of adviseren voor onder andere hulpmiddelen, dagbesteding, begeleiding en huishoudelijke hulp.
We volgen daarbij graag wat er in de praktijk al gebeurt én waar de gezamenlijke ambitie ligt om deze werkwijze verder te ontwikkelen en op te schalen. We gaan graag verder in gesprek met gemeenten en partners die willen bijdragen aan het toegankelijker, overzichtelijker en slimmer organiseren van zorg en ondersteuning.
Er wordt een eerste gezamenlijke informatiebijeenkomst gehouden: naar verwachting eind februari. Gemeenten en zorgaanbieders die interesse hebben, kunnen zich nog steeds aanmelden via GezondEnActiefLeven@vng.nl of doi@minvws.nl (tot en met 12 februari). |
|
| Update basisfunctionaliteiten AZWA |
Basisfunctionaliteiten vormen een belangrijk fundament voor de inrichting en doorontwikkeling van netwerken en samenwerking in de praktijk. Uniek aan basisfunctionaliteiten zijn afspraken over wederkerigheid tussen de zorg en het sociaal domein en structurele financiering voor gemeenten.
De 1e basisfunctionaliteiten worden uitgewerkt in handreikingen: sociaal verwijzen, valpreventie, laagdrempelige steunpunten, kansrijke start (integrale gezinspoli en nu niet zwanger) en overgewicht volwassenen. Daarin wordt zowel de inhoud per functionaliteit als een aantal generieke, overkoepelende aspecten beschreven, met als doel gemeenten en partners concrete handvatten te bieden voor de uitvoering en uitrol in de praktijk. De handreikingen worden opgesteld binnen werkgroepen. De huidige planning is om deze eind maart te publiceren. |
|
| Contactpersonenlijst |
Bent u voor uw gemeente het eerste aanspreekpunt voor GALA/IZA/AZWA? Graag houden we onze contactenlijst up to date voor een specifieke uitvraag of incidentele updates. Voor registratie of wijzigingen graag mailen naar: gezondenactiefleven@vng.nl. Mogelijk wilt u gelijktijdig uw contactpersoon bij DUS-I/VWS wijzigen, dat kan via: Brede-SPUK@minvws.nl |
|
| Netwerk Regiocoördinatoren IZA |
De VNG werkt nauw samen met de regiocoördinatoren IZA. De regiocoördinatoren fungeren als spil in de regionale samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraars, zorgverleners en sociaal domein. Ze ondersteunen het bestuurlijk aanspreekpunt, maken afspraken over passende zorg, helpen bij de inrichting van regionale preventie (GALA) en onderhouden de dagelijkse contacten.
We raadplegen hen voor regionale ervaringen en inzichten, en betrekken hen bij de uitwerking van o.a. AZWA. De korte lijntjes met dit netwerk zorgen voor een goede verbinding tussen landelijk, regionaal en lokaal. Bent u al in verbinding met de regiocoördinator IZA? Als u nog niet bekend bent, brengen we u graag in contact. Laat ons dit weten via gezondenactiefleven@VNG.nl. |
|
|
|
VNG-forum Gezondheidsbeleid: lever uw praktijkvoorbeeld aan, deel of vraag
|
We zijn continu bezig met het verzamelen van goede voorbeelden om gemeenten te inspireren en helpen bij de uitvoering van het GALA en het IZA. Heeft u een goed voorbeeld met betrekking tot Gezond en Actief Leven? Dan kunt u vanaf nu, naast uitwisselen, discussiëren en uw vragen stellen, uw praktijkvoorbeeld in ons Forum Gezondheidsbeleid plaatsen. Zo bouwen we samen aan een waardevolle collectie. Alle praktijkvoorbeelden staan in een aparte groep Praktijkvoorbeelden |
|
| Landelijke nota gezondheidsbeleid |
Het ministerie van VWS heeft in samenwerking met GGD GHOR Nederland en de VNG de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 'Samen werken aan gezondheid' gepubliceerd. Deze nota vormt een inhoudelijk kader voor lokaal gezondheidsbeleid. |
|
|
|
| Monitor ouderenzorg |
Het RIVM publiceerde het rapport ‘Monitor ouderenzorg: beweging in de samenleving: zelf als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan’. |
|
|
|
| Mentale gezondheidsnetwerken: webinars en publicaties |
Recente webinars en andere publicaties vanuit de mentale gezondheidsnetwerken (MGN) vindt u in de Kennisbank van de MGN. |
|
|
|
| Dossier ‘Vitaal ouder worden’ vernieuwd |
Het vernieuwde dossier ‘Vitaal ouder worden’ op Loket Gezond Leven is online. Het dossier biedt gemeenten praktische handvatten voor beleid en uitvoering; binnenkort volgt een ondersteunende video. |
|
|
|
| Overzichten over de eerste 1.000 dagen |
Op de website van het RIMV vindt u de indicatoren m.b.t. de gezondheid van en zorg voor (aanstaande) zwangeren, kinderen en het gezin in de eerste 1.000 dagen die op verschillende websites zijn gepubliceerd. Het RIVM maakte ook een overzicht van websites waar cijfers over de eerste 1.000 dagen gepubliceerd. |
|
|
|
| Handreiking ‘Samen werken aan een rookvrije wijk’ |
Op 8 december is tijdens het symposium ‘Rookvrij Leven in de wijk: van wens naar werkelijkheid’, van GGD GHOR Nederland en Pharos, de handreiking ‘Samen werken aan een rookvrije wijk’ gelanceerd. Deze handreiking biedt inspiratie en richting voor professionals en betrokkenen die werken aan een wijkaanpak op lokaal niveau. |
|
|
|
| Kennisplatform Kansrijke Start |
Er is nu één centrale plek voor professionals en coalities die werken aan een kansrijke start voor ieder kind: Kennisplatform Kansrijke Start. Hier vindt u actuele kennis, praktische handvatten, inspirerende praktijkvoorbeelden en een overzicht van bijeenkomsten en trainingen. |
|
|
|
| RVS-publicatie ‘Gezond verbonden‘ |
De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) heeft het advies Gezond Verbonden uitgebracht. Daarin pleit de RVS voor het beter benutten van de gezondheidszorg om sociale verbondenheid te versterken, omdat dit een belangrijke bijdrage levert aan gezondheid. |
|
|
|
| Webinar over monitoren en evalueren Kansrijke Start (3 maart) |
Hoe brengt u focus aan in monitoring en evaluatie van Kansrijke Start en maakt u resultaten zichtbaar? In het basiswebinar van het RIVM en Pharos worden de eerste stappen van monitoren en evalueren besproken, met inzichten uit onderzoek en praktijk. Maandag 3 maart, 13.00–14.30 uur |
|
|
|
| Regionale contactdagen Brede SPUK (v/a 19 maart) |
Bent u actief op het gebied van sport, bewegen, cultuur, gezondheid of het sociaal domein? Vanaf 19 maart start de nieuwe reeks Regionale contactdagen Brede SPUK. Daarin wordt u bijgepraat over de laatste landelijke en regionale ontwikkelingen en gaan we in gesprek over wat deze betekenen voor uw werk. |
|
|
|
| Congres: Samen voor Gezondheid, Zorg en Welzijn (16 maart) |
Op maandag 16 maart indt in Nieuwegein hét congres plaats over de beweging van zorg naar gezondheid en welzijn. Een inspirerende dag vol ontmoetingen, praktijkverhalen en kennisdeling over onderwerpen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Levenakkoord (GALA). Professionals, beleidsmakers en bestuurders uit zorg en welzijn komen samen om de toekomst vorm te geven. |
|
|
|
| Verwacht: uitwisseluurtjes basisfuctionaliteiten |
Zoals eerder in deze nieuwsbrief beschreven zijn ontwikkelingen in de basisfunctionaliteiten uit het AZWA gestart. Medio april verwachten we zowel over de basisfunctionaliteiten in het algemeen (D5 AZWA) als over de basisinfrastructuur (D6 AZWA) uitwisseluurtjes te organiseren om u nader te informeren. |
|
| Mental Meetup |
Op 12 februari (10.00–14.00 uur) vindt de Mental Meetup plaats, een netwerkbijeenkomst over effectieve lokale samenwerking rond mentale gezondheid. Gemeenten, professionals en partners uit verschillende domeinen wisselen kennis en ervaringen uit over wat in de praktijk werkt. De bijeenkomst sluit aan bij de opgaven uit het IZA en GALA, met aandacht voor preventie en domeinoverstijgende samenwerking. |
|
|
|
| Week van de Mentale Gezondheid |
In de 1e week van juni vindt de Week van de Mentale Gezondheid plaats. Dit jaar staat het thema Overbruggen centraal: welke verbindingen in de samenleving dragen bij aan veerkracht en omzien naar elkaar, en waar liggen nog kansen? Gemeenten en partners worden uitgenodigd om in deze week aandacht te besteden aan mentale gezondheid, bijvoorbeeld via een activiteit, bijeenkomst, campagne of aanpak. Initiatieven worden zichtbaar gemaakt via onder andere de website en het landelijke congres over mentale gezondheid.
Wilt u aansluiten of verkennen wat binnen uw gemeente mogelijk is? Organisaties kunnen meedenken via persoonlijke afstemming of deelnemen aan Digitale Spreekuren. |
|
| Aanstaande Tweede Kamer-(commissie)debatten |
Hieronder vindt u een overzicht van debatten die relevant zijn voor het programma Gezond en Actief Leven, waar wij vanuit VNG onze inbreng op verzorgen. Mocht u punten willen aandragen, dan horen wij dit graag uiterlijk 3 weken voor het betreffende debat via gezondenactiefleven@vng.nl.
|
|
|
|
Gemeenten kunnen de volgende subsidies aanvragen of meer informatie bekijken:
|
|
| VSG |
Hoofdlijnen Sportakkoord II en Brede Regeling Combinatiefuncties (incl. Brede SPUK)
info@sportengemeenten.nl
070 373 80 55 |
|
|
|
|
